လူသားတုိ႔ရဲ႕သမုိင္းကုိေျပာင္းလဲေစခဲ့တဲ့အမွတ္တမဲ့ရွာေဖြေတြ႕ရွိမႈ ၅ ခု

0
87

Mendeleev ဆုိသူဟာသူရဲ႕အိပ္မက္ထဲမွာ periodic table ကုိအိပ္မက္ကေနတစ္ဆင့္ျမင္ေတြ႕ခဲ့တယ္ဆုိတာဟာအရမ္းကုိလူသိမ်ားပါတယ္။သူဟာဒါနဲ႔ပတ္သတ္လုိ႔နွစ္ေပါင္းမ်ားစြာလုပ္ကုိင္ခဲ့လုိ႔ သူဒီလုိျမင္မက္တာဟာယုတၲိတန္ပါတယ္။ဒါေပမဲ့မေတာ္တဆရွာေဖြေတြ႕ရွိတာကေနတစ္ဆင့္ကမၻာ့သမုိင္းကုိေျပာင္းလဲပစ္တဲ့အရာေတြလည္းရွိပါတယ္။စိတ္၀င္စားဖုိ႔ေကာင္းတာမလုိ႔ဆက္ၾကည့္ရေအာင္ေနာ္

၁။သံအားျဖည့္ကြန္ကရစ္ေတြရဲ႕အစ

Joseph Monier အမည္ရွိတဲ့ ျပင္သစ္ႏုိင္ငံကဥယ်ာဥ္မွဴ း ဟာ ၁၈၆၇ ခုနွစ္ျပင္သစ္ႏုိင္ငံမွာျပဳလုပ္တဲ့ ကုန္စည္ျပပြဲတစ္ခုမွာ သူကုိယ္တုိင္ဖန္တီးျပဳလုပ္ထားတဲ့ သံကူကြက္နဲ႔ျပဳလုပ္ထားတဲ့ကြန္ကရစ္ပန္းအုိးကုိ၀င္ေရာက္ျပသခဲ့ပါတယ္။သူဟာ လိေမၼာ္ပင္ေတြကုိ ထိန္းသိမ္းရသူတစ္ဦးျဖစ္ပါတယ္။ေဆာင္းေရာသီေရာက္လုိ႔ဖန္လုံအိမ္ကုိေျပာင္းတဲ့အခါ သူတုိ႔ေႏြရာသီကစုိက္ပ်ိဳးခဲ့တဲ့အပင္ေတြကုိလည္းေ႐ႊ့ေျပာင္းၾကရပါတယ္။အဲ့ဒီအခါ အပင္စုိက္ထားတဲ့ကြန္ကရစ္အုိးေတြဟာရာအပူခ်ိန္အေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ကြဲအက္တာမ်ိဳးေတြျဖစ္လာပါတယ္။အဲဒီမွာ သူဟာဒီကြန္ကရစ္အုိးေတြကုိရာသီဥတုအေျပာင္းအလဲကုိခံႏုိင္ဖုိ႔ပုိခုိင္ခံဖုိ႔ သံေခ်ာင္းေတြကုိဒီကြန္ကရစ္ထဲျမႇပ္ၿပီးစမ္းသပ္ခဲ့တာပါ။အရင္ကာလေတြမွာ ဒီလုိသံေခ်ာင္းနဲ႔ကြန္ကရစ္ေတြကုိစမ္းသပ္တာမ်ိဳးလုပ္ဖူးေပမဲ့monier ကစတင္လက္ေတြ႕လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာပဲျဖစ္ပါတယ္။ဒီလုိအမွတ္မထင္ေတြ႕ရွိမႈကေနအစျပဳကာ အခုခ်ိန္အထိ ကမၻာအနွံ႔အျပားက အေဆာက္အဦေတြအားလုံးကုိ သံအားျဖည့္ကြန္ကရစ္ေတြနဲ႔ ေဆာက္လုပ္ေနတဲ့အထိ သူ႔ရဲ႕ အမွတ္မထင္ေတြ႕ရွိမႈေလးဟာ အသိအမွတ္ျပဳခံခဲ့ရပါတယ္။

၂။ႏုိဘယ္ဆုတံဆိပ္ဘယ္လုိျဖစ္ခဲ့လဲ?

1888ခုနွစ္ မွာ Alfred Nobel ဟာျပင္သစ္သတင္းစာတစ္ေစာင္မွာ သူ႔အစ္ကုိျဖစ္သူ ludvig nobelရဲ႕ေသဆုံးမႈကုိေဖာ္ျပထားတဲ့နာေရးေၾကာ္ျငာတစ္ခုကုိဖတ္မိခဲ့ပါတယ။္ အဲ့ဒီနာေရး ေၾကာ္ျငာမွာ “ကုန္သည္တစ္ဦးေသဆုံးျခင္းလုိ႔ေရးသားေဖာ္ျပထားတာကုိ Alfre Nobel ကဖတ္မိၿပီးအေတြးတစ္ခု၀င္ခဲ့ပါတယ္။သူဟာ သူေသၿပီးေနာက္မွာ သူ႔ရဲ႕နာေရးေၾကာ္ျငာကုိ ဒီလုိေရးသားေဖာ္ျပမွာမ်ိဳးကုိ မလုိလားပါဘူး။အခု အခ်ိန္မွာ dynamite တီထြင္သူ nobel ဆုရွင္ Afred Nobel ရယ္လုိ႔ျဖစ္လာမဲ့ သူဟာ အဲ့ဒီအခ်ိန္က ဒီလုိ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ဂုဏ္ပုဒ္ကုိေပါ့တန္စြာေရးသားေဖာ္ျပထားတဲ့နာေရးေၾကာ္ျငာကုိ ေျပာငး္လဲဖုိ႔ဆုံးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သိပၸံနယ္ပယ္မွာ လူထုရဲ႕အက်ိဳးကုိစြမ္းေဆာင္ေပးတဲ့ လူေတြကုိ သူ႔ရဲ႕ေနာက္ဆုံးနာမည္ ႏုိဘယ္လ္ဆုိတာကုိယူၿပီး ႏုိဘယ္လ္ ဆုအပ္နွင္းဖုိ႔အတြက္ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ခဲ့တဲ့အတြက္ ႏုိဘယ္လ္ဆု ဆုိတာေပါေပါက္လာရျခင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။

၃။ကားမွန္ေတြရဲ႕အစ

၁၉၀၃ခုနွစ္က ျပင္သစ္သိပၸံပညာရွင္တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ Edward Benedictus ဆုိသူဟာ တစ္ေန႔ သူ႔ဓာတ္ခြဲခန္းထဲက စင္ေပါ မွာတင္ထားတဲ့ဓာတ္ခြဲခန္းသုံးဖန္ပုလင္းကုိလွမ္းယူရာျပဳတ္က်သြားတာကေနစတင္ခဲ့တာပါ။ျပဳတ္က်သြားတဲ့အဲ့ဒီဖန္ပုလင္းဟာ ေအာက္ေရာက္တဲ့အခါ သူထင္ထားသလုိအစိတ္စိတ္အမႊာမႊာကြဲသြားတာမ်ိဳးမျဖစ္ခဲ့ပါဘူး။ သူဟာအဲ့ဒီအေၾကာင္းအရာျမင္တြ႕ၿပီးေနာက္စိတ္ကူးတစ္ခုရခဲ့ပါတယ္။အဲ့ဒီေခတ္တုန္းက ကားေတြမွာရွိတဲ့မွန္တံခါးေတြဟာ ရုိးရုိးမွန္ေတြကုိသာအသုံးျပဳထားတာပါ။အကယ္၍ မေတာ္တဆမႈတစ္ခုျဖစ္ခဲ့မယ္ဆုိရင္ ဒီမွန္ကြဲေတြေၾကာင့္ယာဥ္ေမာငး္သူဟာ ထိခုိက္ဒဏ္ရာရႏုိင္ပါတယ္။ေနာက္တစ္ေန႔ Edward Benedictus ဟာသတင္းစာထဲက မေတာ္တဆမႈကုိဖတ္ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာေတာ့သူ႔ရဲ႕အႀကံဉာဏ္ကုိ စတင္အေကာင္အထည္ေဖာ္ပါေတာ့တယ္။ဖန္နွစ္ခုၾကားမွာ ႏုိက္ႀတိတ္ေကာ္တစ္မ်ိဳးကုိ ဆန္းဒ၀ွစ္ခ်္လုိကပ္ထားတဲ့ အတြက္ဒီဖန္ဟာကြဲသြားျခင္းမရွိေတာ့ပါဘူး။သူေလ့လာေတြ႕ရွိခဲ့တာကုိ ၁၉၁၉ မွာ ကားမွန္အျဖစ္စတင္အသုံးခ်လုိက္သူကေတာ့ Henry Ford ပၿဲဖစ္ပါတယ္။

၄။ေရဒီယုိသတၱိႂကြမႈ

၁၈၉၆ခုနွစ္မွာျပင္သစ္က သိပၸံပညာရွင္တစ္ဦးျဖစ္တဲHenri Becquerel ဟာ ဓာတ္ေရာင္ျခည္x-rays ကုိရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့သူတစ္ဦးပါ။သူဟာဒီဓာတ္ေရာင္ျခည္နဲ႔ ယူေရနီယမ္သတၳဳဆားဘယ္လုိဆက္ႏြယ္ေနလဲဆုိတာကုိသိဖုိ႔ျကိဳးစားေနသူတစ္ေယာက္ပါ။သူ႔ရဲ႕ပထမဆုံးစမ္းသပ္မႈကမွာ ယူေရနီယမ္သတၳဳဆားစိမ္ထားတဲ့ ဖလင္ျပားတစ္ခုကုိ ေနေရာင္ထဲခဏတာထားကာ ဓာတ္ပုံplateထဲကုိ သတၳဳတစ္ခုနဲ႔အတူတကြထားတဲ့အခါ ဓာတ္ပုံဟာတိတိက်က်မထြက္ေပါမလာခဲ့ပါဘူး။ေနေရာင္ျခည္မလုံေလာက္ဘူးအထင္အေနနဲ႔တစ္ရက္နီးပါး ေနေရာင္ထဲမွာဆက္လက္ထားခဲ့ပါတယ္။ တစ္ရက္ၾကာၿပီးတဲ့ေနာက္မွာေတာ့သူ႔အထင္မမွန္ဘူးဆုိတာုိသိခဲ့ရပါတယ္။အဲ့ဒီေနာက္မွာေတာ့သူဟာ copper လက္ဝါးကပ္တုိင္တစ္ခုရယ္ေစာေစာက ဖလင္ျပားရယ္ကုိေနေရာင္မျပပဲ Photo plate ထဲမွာ အတူတကြထားရွိခဲ့တဲ့ေနာက္မွာေတာ့ ဖလင္ျပားေပါမွာေစာေစာကလက္ဝါးကပ္တုိင္ရဲ႕ပုံေပါလာခဲ့ပါတယ္။အဲ့ဒီေနာက္မွာBecquerel ဟာ ေရဒီယုိသတၱိႂကြမႈဟာ ေနေရာင္ျခည္နဲ႔လားလားမ်ွမသတ္ဆုိင္ဘူးဆုိတာရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့ပါတယ္။ဒီရွာေဖြေတြ႕ရွိမႈနဲ႔ပတ္သတ္လုိ႔Becquerelဟာ ၁၉၀၃မွာ ႏုိဘယ္လ္ဆုကုိရရွိခဲ့ပါတယ္။

၅။ထုံေဆး(သုိ႔)ေမ့ေဆး

၁၈၄၄ခုနွစ္မွာ Horrace Wells အမည္ရွိတဲ့ သြားဆရာ၀န္တစ္ဦးဟာ Gardner Quincy Colton အမည္ရွိတဲ့ဓာတုေဗဒပညာရွင္တစ္ဦးျပဳလုပ္တဲ့ သရုပ္ျပပြဲတစ္ခုကုိတက္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။အဲဒီပြဲမွာ စာေရးတစ္ဦးဟာ ႏုိက္ႀတိဳတ္ေအာက္ဆုိဒ္ဓာတ္ေငြ႕ကုိရွဴမိကာ အဆိပ္သင့္ခဲ့ပါတယ္။Wellsက အဲဒီစာေရးဟာ သစ္သားခုံေတြကုိသူေျခေထာက္ေတြနဲ႔ရုိက္နွက္ရုန္းကန္ေနေပမဲ့ သူဟာနာက်င္မႈမရွိတာကုိသတိထားမိခဲ့ပါတယ္။အဲ့ဒီေနာက္မွာေတာ့ wells က ဒီဓာတ္ေငြ႕ကုိရွဴရွဴိက္ၿပီးသြားနႈတ္ခဲ့ရာမွာနာက်င္မႈမရွိတာေၾကာင့္ သူရဲ႕လုပ္ေဖာ္ကုိင္ဖက္ေတြေရွ႕မွာ သူ႔ရဲ႕ရွာေဖြေတြ႕ရွိမႈကုိျပသဖုိ႔စမ္းသပ္မႈျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ဒါေပမဲ့စမ္းသပ္ခံရသူဟာဓာတ္ေငြ႕ရွဴရွဴိက္မႈနည္းတဲ့အတြက္ သြားႏႈတ္ရာမွာ နာက်င္မႈျဖစ္ခဲ့ၿပီးထေအာ္ခ့ဲပါတယ္။လုပ္ေဖာ္ကုိင္ဖက္ေတြရဲ႕ေလာင္ေျပာင္မႈကုိသာခံခဲ့ရၿပီး သူ႔စမ္းသပ္မႈဟာနွစ္ႀကိမ္တုိင္ေအာင္မေအာင္ျမင္ခဲ့ပါဘူး။၁၈၄၈မွာေတာ့ သူဟာႏုိက္ႀတိဳတ္ေအာက္ဆုိဒ္ဓာတ္ေငြ႕အေျမာက္အမ်ားကုိရွဴရွဴိက္ကာ ဘယ္ဘက္လက္ေကာက္ဝတ္ကုိ သင္တုန္းဓားနဲ႔လွီးၿပီး သတ္ေသခဲ့ပါတယ္။သူေသဆုံးၿပီးနွစ္၂၀အၾကာမွာေတာ့ ဒီထုံေဆးရဲ႕ သမုိင္းေၾကာင္းကုိအစျပဳခဲ့သူ Coltonဟာ Wells ရဲ႕နည္းလမ္းကုိ အသုံးျပဳခဲ့ကာ အေမရိကန္မွာသာမက ဥေရာပတစ္ခြင္မွာပါ ေအာင္ျမင္ေက်ာ္ၾကားခဲ့ပါတယ္။

သင့္ဘဝမွာေရာ ဒီလုိမေတာ္တဆ သိလုိက္တာေလးတစ္ခုကေန သင့္ဘဝကုိေျပာင္းလဲခဲ့တာမ်ိဳးရွိဘူးလား?အကယ္၍ရွိခဲ့ရင္ comment မွာေျပာျပေပးဦးေနာ္…